Menubuhkan syarikat di Malaysia: apa yang perlu diputuskan sebelum memfail

Mendaftarkan Sdn Bhd dengan SSM, dari segi mekanismenya, ialah proses yang singkat. Nama dicari dan ditempah, butiran penubuhan difailkan, dan notis pendaftaran lazimnya dikeluarkan dalam beberapa hari. Yang mengambil masa lebih lama untuk dibetulkan ialah pembahagian syer yang dipersetujui secara sambil lewa, perlembagaan yang tiada siapa baca, atau angka modal berbayar yang dipilih kerana bunyinya rendah.

Apa yang SSM benar-benar kehendaki

• Sekurang-kurangnya seorang promoter, yang menjadi ahli pertama, dan sekurang-kurangnya seorang pengarah. Syarikat persendirian dengan seorang ahli dan seorang pengarah dibenarkan, dan orang yang sama boleh memegang kedua-dua peranan.
• Sekurang-kurangnya seorang pengarah yang bermastautin biasa di Malaysia dengan mempunyai tempat kediaman utama di sini. Syarat ini terpakai kepada bilangan minimum pengarah, bukan kepada kesemua mereka.
• Pejabat berdaftar di Malaysia bagi surat-menyurat berkanun.
• Butiran penubuhan di bawah seksyen 14 Akta Syarikat 2016, termasuk nama yang dicadangkan, status, jenis perniagaan, alamat berdaftar dan alamat perniagaan, butiran pengarah dan promoter, serta akuan bahawa mereka bukan bankrap yang belum dilepaskan dan tidak pernah disabitkan dengan kesalahan yang ditetapkan.

Nama boleh ditempah secara berasingan atau dipohon sebagai sebahagian daripada penubuhan terus. Setelah diluluskan, SSM mengeluarkan notis pendaftaran; sijil pemerbadanan hanya dikeluarkan jika anda memintanya dan membayar fi yang ditetapkan. Notis itulah yang biasanya dikehendaki oleh bank dan kebanyakan rakan niaga.

Pemegangan saham ialah keputusan yang berpanjangan kesannya

Pembahagian sama rata antara dua pengasas nampak adil pada hari pertama dan menghasilkan kebuntuan pada perselisihan pertama yang serius. Pertimbangkan dari awal siapa yang memutuskan apabila pemegang saham tidak sependapat, apa yang berlaku jika seorang pengasas keluar dalam tempoh dua tahun, dan sama ada mana-mana keputusan patut memerlukan lebih daripada majoriti mudah. Perkara ini sepatutnya berada dalam perlembagaan atau perjanjian pemegang saham, ditulis ketika semua orang masih berbaik.

Setiausaha syarikat dilantik selepas penubuhan

Susunan ini sering mengelirukan. Di bawah seksyen 236 Akta Syarikat 2016, lembaga pengarah mesti melantik setiausaha syarikat dalam tempoh 30 hari dari tarikh pemerbadanan. Melantik seorang setiausaha pada masa penubuhan adalah pilihan, bukan kewajipan — syarikat perlu wujud dahulu sebelum lembaganya boleh melantik sesiapa. Setiausaha itu mesti berdaftar dengan SSM dan memegang sijil amalan yang sah.

Perlembagaan adalah pilihan

Syarikat berhad menurut syer tidak diwajibkan mempunyai perlembagaan; tanpanya, peruntukan lalai Akta Syarikat terpakai. Syarikat yang mahukan perlembagaan sendiri lazimnya menerima pakainya selepas penubuhan melalui resolusi khas dan memfailkannya dengan SSM dalam tempoh 30 hari selepas diterima pakai. Soalan yang wajar ditanya bukanlah sama ada peruntukan lalai Akta itu sah — ia memang sah — tetapi sama ada ia menyatakan apa yang sebenarnya dikehendaki pengasas tentang pemindahan syer, pelantikan pengarah dan perkara yang dikhaskan.

Modal berbayar: had undang-undang bukan had praktikal

Tiada modal berbayar minimum berkanun bagi syarikat persendirian, dan banyak syarikat ditubuhkan dengan jumlah nominal. Tetapi modal berbayar boleh dilihat umum, dan ia dibaca sebagai petunjuk keupayaan. Bank yang membuka akaun, tuan tanah bagi pajakan besar, badan pelesenan dan pelanggan yang lebih besar masing-masing boleh membentuk pandangan, dan lesen tertentu membawa syarat modalnya sendiri. Keupayaan menubuhkan syarikat dengan angka nominal dan kesesuaian angka itu untuk perniagaan anda adalah dua soalan berbeza — tetapkannya berdasarkan apa yang benar-benar dijangka oleh rakan niaga dan pengawal selia anda.

Pemilikan asing: aktiviti, bukan bentuk syarikat

Undang-undang syarikat Malaysia tidak mengenakan sekatan ekuiti asing yang menyeluruh ke atas syarikat persendirian. Panduan SSM sendiri mengesahkan bahawa warga asing boleh menubuhkan syarikat sebagai pemegang saham tunggal; jika orang itu juga mahu menjadi pengarah tunggal, seksyen 196(4) menghendaki beliau bermastautin biasa di Malaysia dengan mempunyai tempat kediaman utama di sini — satu syarat berasingan yang kerap terlepas pandang.

Yang boleh menghadkan struktur ialah aktiviti perniagaan itu sendiri. Lesen, permit dan kelulusan sektor mungkin membawa syarat ekuiti, keperluan penyertaan tempatan atau keperluan modal minimum, dan semua ini ditadbir oleh pengawal selia bagi sektor berkenaan, bukan oleh SSM. Dalam sektor pembuatan, dasar ekuiti MIDA telah membenarkan ekuiti asing penuh sejak Jun 2003, tertakluk kepada syarat yang dilampirkan pada kelulusan. Sektor lain — termasuk beberapa aktiviti perkhidmatan dan perdagangan pengedaran — dikawal oleh pengawal selia dan syarat masing-masing. Anggap pemilikan asing penuh sebagai kedudukan permulaan di bawah undang-undang syarikat, kemudian sahkan apa yang dikehendaki oleh aktiviti khusus anda.

Tahun pertama pemfailan

Penubuhan memulakan kitaran pematuhan. Tidak semuanya terpakai kepada setiap syarikat, dan menganggap senarai penuh ini sejagat juga satu kesilapan — tetapi setiap perkara di bawah terpakai kepada sebahagian syarikat baharu, dan terlepas perkara yang terpakai kepada anda adalah lumrah.

• Penyata tahunan difailkan dengan SSM dalam tempoh 30 hari dari setiap ulang tahun pemerbadanan, bersama maklumat pemilik benefisial yang dikehendaki.
• Set pertama penyata kewangan, disediakan, diedarkan kepada ahli dan difailkan dalam tempoh yang dibenarkan Akta Syarikat.
• Pendaftaran dengan HASiL, dan anggaran cukai kena dibayar — walaupun syarikat yang baharu memulakan operasi dan memenuhi syarat subseksyen 107C(4A) mungkin dilepaskan daripada mengemukakannya pada tahun-tahun awal.
• Pendaftaran majikan KWSP, PERKESO dan SIP setelah ada pekerja, berserta potongan cukai bulanan dan borang nyata majikan yang menyusul.
• Pendaftaran SST hanya jika syarikat menjalankan aktiviti bercukai dan melepasi ambang pendaftaran baginya.
• Lesen sektor, permit dan kelulusan pihak berkuasa tempatan, yang dinasihatkan SSM supaya diperoleh sebelum memulakan perniagaan.